هد ف تحقیق حاضر مقایسه میزان پیشرفت ژنتیکی، ارزش ژنوتیپی کل و میزان همخونی حاصل از سه برنامه اصلاح نژاد گله مولد بسته، گله مولد باز و نر مرجع با روش شبیه سازی کامپیوتری و معرفی برنامه مناسب برای گوسفند بلوچی می باشد . شبیه سازی این برنامه ها با استفاد ه از زبان برنامه نویسی ویژوال بیسیک 6 نوشته شد . د ر این برنامه ها شاخص انتخاب و هد ف اصلاح نژاد شامل چهار صفت تعد اد بره د ر هر زایش، وزن شیرگیری، میانگین رشد روزانه و وزن پشم نشسته با ضرایب اقتصاد ی نسبی به ترتیب 0.424, 8, 240 و 1 بود . این برنامه برای مد ت 10 سال با 20 تکرار اجرا و پارامترهای مورد نظر محاسبه شد . د ر برنامه گله مولد بسته میزان پیشرفت ژنتیکی تجمعی پس از د ه سال برای صفات تعد اد بره د ر هر زایش، وزن شیرگیری، میانگین افزایش وزن روزانه از شیرگیری تا شش ماهگی و وزن پشم نشسته به ترتیب 44.96, 1.342, 0.190 و 0.125 محاسبه شد . این برآورد ها د ر برنامه گله مولد باز به ترتیب 46.50, 1.355, 0.193 و 0.128 و د ر برنامه نر مرجع به ترتیب 52.48, 1.492, 0.197 و 0.138 بود . پیشرفت ژنتیکی حاصل از اجرای برنامه اصلاح نژاد نر مرجع برای کلیه صفات مورد مطالعه بیشتر از گله مولد باز و بسته می باشد . میانگین افزایش سالانه ضریب همخونی د ر برنامه های گله مولد بسته، گله مولد باز و نر مرجع به ترتیب 0.095, 0.247 و 0.175 د رصد محاسبه شد که ضریب همخونی حاصل از اجرای برنامه گله مولد باز کمتر از د و برنامه د یگر بود . با توجه به زیاد بود ن ارزش ژنوتیپی کل و میزان پیشرفت ژنتیکی صفات د ر برنامه نر مرجع، به نظر می رسد اجرای این برنامه مناسب تر از د و برنامه د یگر باشد .

توارث سیتوپلاسمی بر صفات تولیدی گوسفند نژاد بلوچی مورد بررسی قرار گرفت. داده های این تحقیق مربوط به گله دو ایستگاه تحقیقاتی اصلاح نژاد عباس آباد مشهد واقع در شمال شرق ایران و شامل 13625 راس دام می باشد. صفات مورد مطالعه عبارت از وزن تولد، وزن شیرگیری، وزن شش ماهگی، وزن 12 ماهگی و وزن پشم ناشور 18 ماهگی بودند. با دنبال کردن لاینهای سیتوپلاسمی از نتاج به والد ماده مبنا، منابع اولیه سیتوپلاسمی مشخص شد. پارامترهای ژنتیکی با استفاده از روش حداکثر درستنمایی محدود شده بدون نیاز به مشتقگیری (DFREML) و بر اساس مدلهای حیوانی تک متغیره برآورد گردید. برای کلیه صفات آثار سیتوپلاسمی سهم ناچیزی در واریانس صفات تولیدی داشت. اثر سیتوپلاسمی در کل واریانس فنوتیپی برای وزن بدن (BW) و 4 درصد و برای وزن پشم شسته نشده (GFW) و2 درصد برآورد گردید. به نظر میرسد که اثر مذکور در ارزیابی ژنتیکی صفات مورد مطالعه کم اهمیت خواهد بود. برای صفت وزن پشم ناشور سهم اثر ژنتیکی مادری بسیار کم بود.

در این مطالعه به منظور تعیین سطح تنوع ژنتیکی در جمعیت گوسفند بلوچی از 19 جایگاه ریزماهواره ای استفاده شد. نمونه های خون کامل از تعداد 156 راس گوسفند بلوچی در ایستگاه اصلاح دام شمال شرق کشور (عباس آباد- مشهد) تهیه و استخراج DNA به روش استخراج نمکی بهینه شده انجام شد. تمام نشانگرهای مورد استفاده به غیر از نشانگر UNC5C جایگاه های مربوطه را تکثیر کردند. محصولات PCR با استفاده از الکتروفورز ژل پلی آکریل آمید واسرشته ساز 8% تفکیک و رنگ آمیزی به روش نیترات نقره سریع انجام شد. فراوانی های آللی و ژنوتیپی به روش شمارش مستقیم به دست آمد و برآورد معیارهای مختلف تنوع درون جمعیتی و معیارهای چندشکلی برای هر نشانگر برآورد شد. آزمون تعادل هاردی- واینبرگ نشان داد که این جمعیت به جز در جایگاه OarAE101 در سایر جایگاه ها انحراف معنی داری از حالت تعادل داشت (P<0.005). دامنه هتروزیگوسیتی (تنوع ژنی) برای این جایگاه ها بین 0.1 تا 0.93 متفاوت بود. هم چنین دو جایگاه BM1329 و BULG5E یک شکل بودند. در مجموع نتایج حاکی از چند شکل بودن اکثر نشانگرهای مورد مطالعه بود که امکان استفاده از آنها را در مطالعات بعدی در این جمعیت تایید می کند.

قابلیت استفاده از سرزمین برای یک نوع بهره برداری مرتعی با درنظر گرفتن استفاده پایدار از اراضی را، شایستگی مرتع می نامند که امروزه به عنوان یک اولویت در علم مدیریت مرتع مطرح است. از اینرو هدف از تحقیق حاضر، تعیین شایستگی مراتع قشلاقی سرایان در خراسان جنوبی برای چرای گوسفند با استفاده از روش تلفیقی محدودیت شرایط FAO (1990) می باشد. برای انجام تحقیق ابتدا نقشه تیپ های گیاهی منطقه مشخص و در هر تیپ گیاهی، وضعیت و گرایش مرتع و مقدار تولید گونه های گیاهی با روش قطع و توزین تعیین گردید و نقشه شایستگی تولید بدست آمد. سپس با استفاده از روش EPM، نقشه حساسیت خاک به فرسایش تهیه گردید. همچنین برای مطالعه شایستگی آب حوزه، منابع آب شرب دام منطقه مشخص و نمونه برداری از آب هر منبع صورت گرفت، کمیت آب تعیین گردید و نمونه های آب به آزمایشگاه منتقل و برای هر نمونه پارامتر های TDS، ECو Mg+2 اندازه گیری شد و با تلفیق لایه های کمیت، کیفیت و نقاط هم فاصله از منابع آب، نقشه شایستگی منابع آب تنظیم گردید. در نهایت با روی هم گذاری نقشه های شایستگی تولید، حساسیت خاک به فرسایش و آب، مدل نهایی طبقه بندی شایستگی مراتع منطقه تهیه گردید. نتایج نشان داد که کلاس یک شایستگی (S1) در منطقه وجود نداشته و طبقات شایستگی S2، S3 و N (فاقد شایستگی چرا) به ترتیب 1/12، 7/50 و 37 درصد از مراتع منطقه را شامل می شوند. بر اساس نتایج تحقیق، چرای مفرط و زودرس، وجود سازند حساس به فرسایش، شیب، پایین بودن حد بهره برداری مجاز و علوفه قابل برداشت، وضعیت ضعیف و گرایش منفی مرتع، کمیت و پراکنش نامناسب منابع آب شرب دام، از مهمترین عوامل محدود کننده چرای دام در این منطقه محسوب می گردند. بطور کلی با توجه به نتایج به دست آمده با استفاده از مدل شایستگی چرای دام در منطقه مورد مطالعه، پیشنهاد می گردد بکارگیری این مدل مبنای تهیه طرح های مرتعداری با تاکید بر رفع عوامل محدود کننده تا حد امکان برای ارتقای وضعیت مرتع و درآمد مرتعداران قرار گیرد.

گوسفند نژاد بلوچی پرجمعیت ترین نژاد گوسفند ایران بوده و گله اصلاحی آن در عباس آباد مشهد قرار دارد. این تحقیق به بررسی میزان پلی مورفیسم 17 جایگاه میکروساتلایت در این جمعیت می پردازد. در این مطالعه تنوع ژنتیکی داخل این جمعیت و تعادل هاردی - واینبرگ برای این جایگاه ها بررسی گردید. هر جایگاه با 145 نمونهDNA ، مورد آزمایش قرار گرفت. واکنش PCR برای تمامی جایگاه ها بعد از بهینه سازی انجام شد و فرآورده های PCR روی ژل های پلی آکریل آمید الکتروفورز شده و با رنگ آمیزی نقره باندها آشکار گردید. نتایج نشان داد که به جز دو جایگاه BMS4000, OarAE54 در سایر جایگاه ها تکثیر صورت گرفته و دارای چندشکلی بالایی بودند. بیشترین PIC را جایگاه (0.9232) MCM120 و کمترین مقدار را (0.6839) TGLA387 داشتند. بالاترین و پایین ترین تعداد الل واقعی به ترتیب در جایگاه های MCM120 (21 الل( و MCM494, MCM541L (9 الل( مشاهده شد و بیشترین و کمترین تعداد موثر الل به ترتیب متعلق به جایگاه های (14.9664) CSRD144 و (3.6255) TGLA387 بود. میانگین هتروزایگوسیتی بر اساس کل جایگاه ها در این جمعیت 0.8746 محاسبه گردید. تمامی جایگاه ها بر اساس آزمون های X2 و G2 از لحاظ تعادل هاردی - واینبرگ در حالت عدم تعادل قرار داشتند و تنها MCM120 با تست G2 در تعادل بود. این مطالعه نشان داد که جمعیت گوسفند بلوچی بر اساس جایگاه های مورد مطالعه دارای تنوع ژنتیکی بالایی می باشد.

تحقیق حاضر به منظور بررسی ارتباط ژنتیکی و فنوتیپی بین صفت رشد و صفات بیومتری در گوسفندان بلوچی انجام گرفت. صفات مورد مطالعه شامل افزایش وزن روزانه تا یک سالگی (ADG) و صفات بیومتری، ارتفاع جدوگاه (HW)، ارتفاع از پشت (HB)، طول بدن (BL)، دور سینه (HG)، دور ران (LG)، دور بیضه (TG) بود. از تعداد 4542 رکورد مربوط به سال های 1380 الی 1390 گله های (8 گله) تحت پوشش مرکز تحقیقات استفاده شد. داده ها با استفاده از روش مدل های خطی عمومی (GLM) و توسط نرم افزار SAS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای برآورد پارامترها و ارتباط ژنتیکی بین صفات ازروش حداکثردرست نمایی محدود شده براساس مدل حیوانی (REML) یک و چند صفت از نرم افزار WOMBAT استفاده شد. وراثت پذیری برآورد شده برای صفات ADG، BL، HG، HW، HB، TG و LG به ترتیب برابر با 10/0±13/0، 06/0±11/0، 07/0±21/0، 06/0±17/0، 06/0±17/0، 10/0±32/0 و 06/0±2/0 شد. مطالعه حاضر نشان داد که صفت دور بیضه (TG) دارای بیشترین وراثت-پذیری است. برآورد نشان می دهد که با انجام انتخاب، روی صفات HG و TG، بهبود ژنتیکی در صفات بیومتریک گوسفندان بلوچی قابل انتظار خواهد بود. همبستگی ژنتیکی وفنوتیپی بین صفات مورد مطالعه مثبت و به ترتیب در دامنه بین 15/0 الی 97/0 و 32/0 الی 94/0 قرارداشت.

جهت انجام این تحقیق از 5913 رکورد گوسفند بلوچی که در مرکز اصلاح نژاد دام شمال شرق کشور (عباس آباد) جمع آوری شده بود، استفاده گردید. صفات مورد مطالعه شامل وزن تولد، وزن سه ماهگی، وزن شش ماهگی، وزن نه ماهگی و وزن یک سالگی بودند. هر یک از این صفات با شش مدل مختلف نرم افزار DFREML مورد بررسی قرار گرفتند. جهت برآورد پارامترهای ارثی از روش حداکثر درستنمایی محدود شده (REML) در قالب مدل دام استفاده گردید. عوامل ثابت موثر بر روی این صفات شامل اثرات سن میش، جنسیت، نوع تولد، سال و ماه تولد بود. برای تصحیح رکوردها از یک متغیر کمکی به صورت تعداد روزهای بین تولد تا روز رکوردگیری صفت مربوطه استفاده شد. وراثت پذیری های مستقیم بر اساس بهترین مدل برای صفات وزن تولد (0.033) 0.14، وزن سه ماهگی (0.045)0.28، وزن شش ماهگی (0.05)0.25، وزن نه ماهگی (0.052)0.28 و وزن یک سالگی (0.055) 0.33 برآورد گردید.